Roman Hlawacz artysta fotografik
Artysta fotografik, podróżnik, urodził się 8 kwietnia 1944 roku w Tarnopolu. Jest absolwentem Studium Fotografii i Filmu w Warszawie oraz Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu. W 1985 roku został przyjęty do Związku Polskich Artystów Fotografików. Pracował jako fotoreporter prasowy, instruktor fotografii i filmu oraz wykładowca. Przez wiele lat fotografował i filmował obiekty przemysłowe. W 2005 roku został mianowany Instruktorem Krajoznawstwa Polski. W swoim dorobku twórczym ma ponad 120 wystaw autorskich oraz udział w ponad 700 zbiorowych wystawach fotograficznych i konkursach filmowych w kraju i za granicą. Swoje prace prezentował m.in. w Austrii, Chinach, Korei, Brazylii, Belgii, Danii, Francji, Niemczech, Czechach, Hiszpanii, Wenezueli i na Węgrzech.
Jest autorem, współautorem i wydawcą wielu publikacji, w tym m.in.: Śląsk Opolski – zabytki i przyroda (2000), Moszna – zamek i park (1996, 1999), Jubileusz 50-lecia ZAK (1998), Góra św. Anny (2003), Przyroda Śląska Opolskiego (2003), Opole – miasto, Stadt, town (2004), Śląsk Opolski – dziedzictwo i współczesność (2005), Almanach fotografii opolskiej (2008), Architektura Opola wpisana w dzieje miasta (2008), Opolskie z lotu ptaka oraz Atrakcje turystyczne Śląska Opolskiego (2008), 50/75 Fotografia. Roman Hlawacz (20025).
Otrzymał liczne nagrody i wyróżnienia, w tym m.in.: Złotą Odznakę Fotoreportera, Brązowy Medal na Światowym Festiwalu Filmów Amatorskich UNICA w Ostendzie (Belgia, 1973) za film Dylemat, Dyplom Honorowy Wojewody Opolskiego za aktywną działalność na rzecz rozwoju ruchu artystycznego i społeczno-kulturalnego, Odznakę Honorową Zasłużonemu Opolszczyźnie, Brązową Odznakę Polskiej Federacji Stowarzyszeń Fotograficznych, Odznakę za Zasługi dla Miasta Opola, Nagrodę Artystyczną Wojewody Opolskiego za wybitne osiągnięcia w fotografii artystycznej, List Gratulacyjny i honorowe wyróżnienie Marszałka Województwa Opolskiego za osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej, upowszechniania i ochrony kultury, Nagrodę Miasta Opola za całokształt dokonań w dziedzinie fotografii artystycznej, Odznakę Honorową za Zasługi dla Województwa Opolskiego, Nagrodę Marszałka Województwa Opolskiego za osiągnięcia w dziedzinie kultury, List Gratulacyjny Parlamentu Europejskiego za promocję Śląska Opolskiego w Europie i na świecie, Wyróżnienie Ministra Sportu i Turystyki Odznaką Honorową Za Zasługi dla Turystyki (2022) oraz wyróżnienie w międzynarodowym konkursie EISA Maestro Award 2022. W 2022 roku został odznaczony Honorową Nagrodą im. Fryderyka Kremsera za zasługi dla fotografii krajoznawczej, w 2023 roku – Odznaką Honorową Zasłużony dla Kultury Polskiej przyznaną przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, a w 2024 roku otrzymał medal okolicznościowy z okazji 50-lecia Komisji Fotografii Krajoznawczej Zarządu Głównego PTTK. W tym samym roku był nominowany do Nagrody Miasta Opola za osiągnięcia w dziedzinie kultury oraz do nagrody za całokształt dokonań twórczych i artystycznych.
W latach 1983–1984 przebywał na urlopie twórczym w Caracas w Wenezueli, gdzie zaprezentował dwie wystawy indywidualne: Ventanas y Puertas de La Guaira (Okna i drzwi La Guaira, 1983) oraz Inscripción fotológica (Zapis fotologiczny,1984). Otrzymał stypendium twórcze Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na realizację projektu Odra – temat rzeka, obejmującego cztery wystawy: Dawna Odra, Żegluga na Odrze, Nadodrzańskie krajobrazy kulturowe oraz Flis odrzański. Ekspozycje były prezentowane m.in. w Ministerstwie Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej w Warszawie, Hali Stulecia – Wrocławskim Centrum Kongresowym, Muzeum Śląska Opolskiego oraz Muzeum Narodowym w Szczecinie.
Od wielu lat pełni funkcję prezesa Fotoklubu Opole, działającego przy Towarzystwie Przyjaciół Opola z siedzibą w Centrum Aktywizacji Społecznej, gdzie pod jego opieką funkcjonuje Galeria Format. Realizuje się także jako organizator i kurator wystaw fotograficznych oraz wolontariusz Opolskiego Centrum Wolontariatu Iskra. Od ponad sześćdziesięciu lat aktywnie uczestniczy w życiu kulturalnym Śląska Opolskiego – jako społecznik oraz organizator i współorganizator licznych działań na rzecz popularyzacji regionu.
W 2025 roku Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Opolu, przy współpracy z Towarzystwem Przyjaciół Opola, zorganizowała wystawę jubileuszową z okazji 50-lecia pracy artystycznej oraz 75-lecia przygody z fotografią. Ekspozycja stanowiła podsumowanie wieloletniej drogi twórczej – od pierwszych fascynacji obrazem, przez lata poszukiwań formalnych i znaczeniowych, aż po dojrzałe, autorskie realizacje. Zaprezentowane prace ukazywały ewolucję spojrzenia na fotografię jako medium artystyczne i narzędzie refleksji nad światem, człowiekiem i czasem. Wystawa była nie tylko retrospektywną lecz także osobistą opowieścią o pasji, konsekwencji i nieustannej ciekawości świata.
Roman Hlawacz w swojej twórczości rejestruje różne oblicza współczesności i poszukuje nowych form narracji, pozwalających na pogłębioną interpretację obrazu fotograficznego. Interesują go przestrzenie i miejsca, w których przebywa człowiek, a szczególnie ulica i tętniące na niej życie, relacje międzyludzkie oraz zjawiska kulturowe wpływające na rozwój społeczny. Liczne podróże i ciekawość świata pozwalają mu zachować dystans oraz indywidualnie interpretować zachodzące zmiany – fikcja i realność przenikają się bowiem nieustannie, zacierając między sobą granice, co najlepiej wyraża język obrazu fotograficznego. Podróżując, nie tylko poznaje inne kraje, ale także nabiera dystansu do wielu aspektów życia.